KIRŞEHİR TARİHİ
Tarihçiler, Kırşehir adının eski çağlarda “Parnassos” ya da “Makissos”
olduğu üzerinde durmaktadırlar.
Hititler döneminde Kırşehir havzasına “Ahiyuva” ülkesi denilmekte idi. Roma
ve Bizans döneminde ise “Kapadokya” olarak tanımlanmıştır. Kırşehir tarihte
yeniden canlanışını Anadolu Selçuklularına borçludur. Özellikle XI. Yüzyıldan
sonra Kırşehir’in ilim ve güzel sanatlar dalında büyük bir ağırlığı olduğu
gözlenmiştir.
Selçuklular döneminde Kırşehir’in adı Gülşehir olarak geçmektedir. 1243
yılında yapılan Kösedağ Savaşı’ndan sonra Moğollar tamamıyla Anadolu’ya hakim
oldular. Bu dönemde Kırşehir’e vali olarak atanan Cacaoğlu Nureddin Moğallara
karşı barışçı bir siyaset güderek Kırşehir’i bayındır bir duruma getirmiştir.
Bu dönemde Kırşehir Türk Kültür Merkezlerinin en önemlilerinden biri haline
gelmiş olup, Âşık Paşa, Caca Bey, Ahi Evran, Süleyman Türkmani, Ahmedi
Gülşehri, Hacı Bektaş Veli gibi Türk İslam şair, düşünür ve mutasavvıfları
yetiştirmiştir.
Taptuk Emre ve Yunus Emre’nin de Kırşehir ve çevresinde yaşadığı göz önüne
alınırsa bu gönül erenlerinin Moğol istilasına karşı koyarak Türklüğün Anadolu’ya
yerleşmesini sağladıklarını görmekteyiz.
Daha
sonra Kırşehir çeşitli beyliklerin egemenliği altında sık sık el
değiştirmiştir. Son olarak Kırşehir II. Murat zamanında tam ve kesin olarak
Osmanlılar yönetimine girmiştir. Kırşehir XIX. yüzyılın ortalarında önemini
yitirmiş, yollar üzerinde küçük bir durak yeri olmuştur. Konya eyaletine bağlı
olan bir sancak olan Kırşehir XIX. Yüzyılın ikinci yarısında önce Konya
vilayeti Niğde sancağına bağlı bir kaza, sonra da Ankara vilayetine bağlı bir
sancak durumuna, 1921 yılında bağımsız bir sancak durumuna getirildi.
Daha
önceleri birçok kahraman yetiştiren Orta Anadolu’nun bu güzel beldesi Kurtuluş
Savaşı’nda da kendisine düşen görevi yapmış 210 şehit ve 87 gaziyle bunu
kanıtlamıştır.
Kırşehir
1921’de bağımsız mutasarrıflık haline gelmiştir. Cumhuriyet döneminde ilk
merkezi olmuştur. 1924’de Kırşehir’e Avanos, Çiçekdağı, Hacıbektaş ve Mucur
bağlanmıştır. 1944’de Kaman da ilçe haline gelince, Kırşehir’in ilçe sayısı beş
olmuştur.
20 Temmuz
1954 tarih ve 6429 sayılı kanun, Nevşehir’i il, Kırşehir’i de ona bağlı ilçe
haline getirmiştir. Çiçekdağı Yozgat’a, Kaman Ankara’ya, Hacıbektaş, Avanos ve
Mucur ise Nevşehir’e bağlanmıştır.
1 Temmuz
1957 ‘de çıkarılan 7001 sayılı kanunla Kırşehir yeniden il olmuştur. Bu yeni
düzenlemede Kırşehir’e Çiçekdağı, Kaman ve Mucur bağlanmıştır. Hacıbektaş ve
Avanos ise Nevşehir’e dahil edilmiştir. Akpınar ( 1990 ) yılında Kırşehir’in
yeni ilçeleri olmuştur. Halen Kırşehir’e bağlı altı ilçe vardır. Bunlar, Kaman,
Çiçekdağı, Mucur, Boztepe, Akpınar ve Akçakent ilçeleridir.
Kırşehir ilinin merkezi, köylerin göç vermesiyle beraber nüfusun yoğunlaştığı
bir yer oldu. 1333 tarihli ve tamamen mermerden yapılan Âşık Paşa
Türbesi, Kızılırmak üzerinde bulunan ve 1248 yılında Anadolu Selçukluları
döneminde yaptırılan Kesikköprü, Taburoğlu Köyü
yakınlarındaki Üçayak Kilisesi, 1240-1250 yılları arasında inşa
edilen Melikgazi Kümbeti, yine merkezde görebileceğiniz Ahi Evran
Zaviyesi, Osmanlı döneminde 1864 yılında yaptırılan Çarşı Camii,
Kalehöyük üzerindeki Alaaddin Camii, Kırşehir Emîri olan
Cacaoğlu Nureddin Cebrail tarafından 1272-73 yılında inşa ettirilen Cacabey
Medresesi, 13. Yüzyıla ait Lala (Lale) Camii, Kayabaşı
Mahallesindeki Ağaların Konağı, Medrese Mahallesi Kümbetaltı Mezarlığı
içerisindeki Fatma Hatun Kümbeti, Kılıçözü çayının
kenarındaki Merkez Kalehöyük, Yenice mahallesindeki Hacıbey
Konağı, Kalendar Baba Kümbeti, ve Kapucu Camii, ilçenin sahip
olduğu turistik ve kültürel zenginlikler.